Kleding, schoenen en leder

De ruimte bepaalt welk toestel past. Drie plekken, drie keuzes.

• Winkelvloer en paskamers. Hier lopen klanten rond, dus telt het geluid. De Helthome Smart Air 20L en 25L (ons eigen merk) en de Trotec TTK 33 E hebben we zelf op 1 meter gemeten, tussen 37,5 en 43,2 dB. Een afvoer is er meestal niet: je maakt het reservoir leeg bij de opening. Zit het ’s nachts vol, dan valt het toestel vanzelf stil.
• Verwarmde stockruimte. Daar komt niet elke dag iemand. Leg de slang naar een sterfput of een spoelbak die lager staat. De TTK 90 E droogt tot 55 m² en de TTK 127 E tot 95 m², allebei bij veel vocht en met de slang aangesloten.
• Kelder of opslagbox onder 12 °C. Een gewone luchtontvochtiger raden we daar af. De TTK 100 E ontdooit met heetgas en haalt in de kou nog 30 m². De adsorptiedroger TTR 57 E werkt al vanaf 1 °C, tot 35 m².

Schimmel heeft vocht nodig, en tijd. FARO, het Vlaamse steunpunt voor cultureel erfgoed dat musea adviseert over het bewaren van hun collecties, zet het zo op een rij: boven 70% kan schimmel op leder en textiel groeien, bij 60% is zichtbare groei net mogelijk op sommige oppervlakken, en elke periode onder 55% legt de groei stil.

Buiten zit de lucht in het najaar bijna altijd hoger. In Ukkel ligt de normale luchtvochtigheid volgens het KMI in oktober op 81%, in november op 85% en in januari op 84% (normalen 1991-2020). Elke keer dat de deur opengaat en elke natte jas brengt daar een deel van mee naar binnen. Koude lucht houdt minder vocht vast dan warme, dus in een onverwarmde kelder of opslagbox loopt het percentage verder op dan in de winkel.

Zet de hygrostaat op 50 tot 55%. Dan hou je marge tot die 60%, en het toestel schakelt zichzelf uit zodra de lucht droog genoeg is.

Vochtvreters en zakjes silicagel zijn voor bijna iedereen de eerste stap. In een kleine, gesloten ruimte doen ze hun werk: een kast, een doos, de schoenendoos onderweg naar de winkel. In een kelder of een stockruimte waar de deur voortdurend opengaat, kunnen ze het niet bijhouden. Een luchtontvochtiger met hygrostaat meet zelf en houdt de waarde vast, ook tijdens het weekend.

Verluchten helpt in een verwarmde winkel, maar kost warmte. In een onverwarmde kelder of opslagbox laat je in het najaar net vochtige buitenlucht binnen. En de verwarming hoger zetten doet het percentage wel dalen, maar haalt geen water uit de lucht: zodra de thermostaat weer lager gaat, loopt het opnieuw op.

Doe het buiten, en borstel kleding, schoenen en handtassen eerst droog af. Zo verspreid je de sporen niet in de winkel.

• Kleding: was ze op de hoogste temperatuur die het wasetiket toelaat en laat alles volledig drogen. Wat niet in de machine mag, gaat naar de droogkuis. Verse schimmelvlekken gaan er meestal uit, oude laten soms een verkleuring na.
• Leder: veeg het af met een licht vochtige doek en laat het drogen op kamertemperatuur, niet op de verwarming of in de zon. Verzorg het nadien met een product dat de fabrikant aanraadt.
• Matras: lichte vlekken laat je drogen, en daarna zorg je voor lucht onder het matras. Zit het er diep in, dan is vervangen meestal de enige oplossing.

Veel schimmel of dure stukken? Laat ze reinigen door een droogkuis, schoenmaker of lederspecialist. En zolang de lucht vochtig blijft, komt het terug.

Water. Op de winkelvloer maak je het reservoir leeg bij de opening. Zit het vroeger vol, dan valt het toestel stil en wacht het tot iemand het leegmaakt. In de stock, waar niet elke dag iemand langskomt, sluit je een slang aan op een sterfput of een spoelbak die lager staat. Trotec schrijft die slang voor bij langdurig of onbewaakt gebruik. De pomp in de TTK 127 E is bedoeld voor wanneer er iemand bij is, niet om dag en nacht door te draaien. Geen afvoer die laag genoeg zit? Zet het op je offerteaanvraag, dan zoeken we een losse condenspomp.

Stroom. Per liter water verschillen de toestellen flink. Volgens onze ruimtetabel vraagt de Helthome Smart Air 20L 0,30 kWh per liter, de TTK 90 E 0,42, de TTK 100 E 0,55 en de adsorptiedroger TTR 57 E 2,06. Die laatste koop je dus alleen voor een ruimte die te koud is voor de andere. Haalt de hygrostaat de ingestelde waarde, dan stopt het drogen en zakt het verbruik.

Na een stroompanne. De Helthome draait nadien verder in dezelfde stand. De TTK 33 E onthoudt stand en luchtvochtigheid en start zelf opnieuw. Valt ’s nachts de hele kring uit, kijk dan bij de andere modellen ’s morgens na of ze weer draaien.

Kleine paskamer. De toestellen met koudemiddel (propaan) mogen volgens hun handleiding alleen in een ruimte van meer dan 4 m². Is de paskamer kleiner, zet het toestel er dan vóór, op de winkelvloer.