Schrijnwerkers en meubelmakers

Een condensatietoestel haalt vocht uit de lucht door die af te koelen. Onder 12 °C lukt dat de meeste condensatietoestellen slecht, en daar raden we ze dan ook af. Kijk dus eerst naar de koudste week van het jaar. De vierkante meters komen pas daarna.

• Verwarmd atelier, ook ’s nachts boven 12 °C: de TTK 166 ECO of de TTK 171 ECO. Voor een klein atelier de TTK 105 S.
• Atelier dat in het weekend afkoelt, of een loods tussen 5 en 12 °C: de TTK 350 S of de TTK 655 S. Ze ontdooien met heetgas en blijven drogen.
• Opslag waar het vriest: de adsorptiedroger TTR 160 of TTR 250, die van -15 tot 35 °C werkt.

Olie, was of een spray op de zaagtafel en de vlakbank helpt, maar enkel tegen het gevolg. De oorzaak is vochtige lucht die neerslaat op metaal dat kouder is dan die lucht. Bij 15 °C en 85% luchtvochtigheid gebeurt dat al op alles wat kouder is dan 12,5 °C, zoals een gietijzeren tafel na een koude nacht. Bij 50% ligt die grens rond 5 °C.

Een kachel die je enkel aanzet als je er bent, maakt het vaak erger: de lucht warmt sneller op dan het ijzer, en net dan beslaat het. Een toestel dat dag en nacht op 50% staat, houdt de lucht al droog voor je binnenkomt.

Maak het atelier wel eerst zo winddicht als je kunt. Door elke kier komt nieuwe vochtige lucht binnen, en dan draait het toestel langer.

Hout neemt vocht op of geeft het af, tot het in evenwicht is met de lucht errond. Bij 21 °C en 50% luchtvochtigheid komt het uit op ongeveer 9%, bij 80% op 16%. Blijft de lucht in je atelier op één waarde staan, dan blijft ook het hout op zijn vochtgehalte.

Verwerk hout daarom op het vochtgehalte dat het straks in gebruik krijgt. Voor meerlaags parket geeft Buildwise schrijnwerkers 7 ± 2% mee, bij een binnenklimaat tussen 30 en 60%, liefst tussen 40 en 55%. Een atelier voor binnenschrijnwerk en meubels hou je dus rond 40 tot 55%, en vooral stabiel.

Een onverwarmde loods volgt de buitenlucht. En die is in de winter nat: volgens de normaalwaarden van het KMI voor Ukkel (1991-2020) zit de relatieve vochtigheid in december gemiddeld op 86% en in januari op 84%. Gedroogd hout dat daar ligt, kruipt in herfst en winter weer boven 16%: vochtiger dan elke streefwaarde voor binnenwerk.

Hou de opslag op 55 tot 65%, dan blijft hout rond 10 tot 12%. Tussen 5 en 12 °C doen de TTK 350 S en de TTK 655 S dat met hun hygrostaat. Vriest het, dan neem je de TTR 160 of de TTR 250. Die maken geen water, maar blazen warme, vochtige lucht naar buiten, via een luchtslang door de muur of een raam. De slang koop je er apart bij.

Een hygrostaat zit niet in de TTR’s, dus zonder draaien ze continu. Op allebei zit een aansluiting voor een losse hygrostaat met Tuchel-stekker. Zet die mee op je offerteaanvraag.

• Hout drogen zoals een droogoven. Vers of nat hout gaat naar een droogkamer, of je koopt het al gedroogd aan. Hout dat net iets te vochtig binnenkomt, zakt in een droog atelier wel geleidelijk naar het evenwicht met de lucht.
• Te droge lucht verhelpen. Hij haalt enkel vocht weg. Buitenlucht van 0 °C en 70% is, eenmaal opgewarmd tot 20 °C, nog maar 19% vochtig, en daar trekken houten meubels krom of barsten ze. Is je verwarmd atelier in de winter te droog, dan heb je een bevochtiger nodig.
• Een koud atelier klaarmaken om te lakken. Watergedragen meubellak vraagt een ruimte van minstens 15 °C, en houtlijm (PVAc, D3) een minimale filmvormingstemperatuur van 5 °C. Dat is eerst een kwestie van verwarmen. Wel helpt een toestel tegen een melkachtige waas: boven 75% luchtvochtigheid kan watergedragen lak wit uitslaan.

Lak- en lijmwaarden komen uit de technische fiches van de fabrikanten. Kijk op de fiche van jouw product.

Om goed te branden mag hout maximaal 20% vocht bevatten, zegt kachelfederatie Febhel. Vers gekapt hout zit daar ver boven. Dat drogen gebeurt buiten, onder een afdak met wind erlangs, en het vraagt een tot twee jaar. Hout dat je zelf kapt en droogt, controleer je met een houtvochtmeter, op een vers gekliefd vlak.

Ligt het droge hout daarna in een gesloten loods, dan bepaalt de lucht of het droog blijft. Bij 10 °C en 90% luchtvochtigheid komt hout niet onder ongeveer 21%. Hou de loods onder 85%, dan blijft het eronder. Gaat het om een houten tuinhuis of berging bij de woning? Kijk dan bij onze luchtontvochtigers voor schuur en tuinhuis.